توضیحات

کتاب مبانی توسعه پایدار شهری تألیف مهرداد نوابخش و اسحق ارجمند سیاه‌پوش، یکی از منابع کلیدی در حوزه شهرسازی و توسعه پایدار است که به بررسی مبانی نظری و عملی توسعه پایدار در محیط‌های شهری می‌پردازد. این اثر با مقدمه‌ای بر مفهوم توسعه پایدار شهری آغاز می‌شود که آن را به‌عنوان فرایندی برای بهبود کیفیت زندگی مادی و معنوی افراد جامعه تعریف می‌کند، در حالی که نیازهای نسل‌های آینده را نیز حفظ می‌نماید. کتاب بر نقش دولت در حمایت از محیط زیست، کاهش آلودگی و ایجاد تعادل میان رشد اقتصادی و حفاظت منابع تأکید دارد.

فصل اول به تاریخچه توسعه پایدار اختصاص دارد و از عصر انقلاب صنعتی شروع می‌شود، جایی که توسعه صنعتی منجر به تخریب منابع و مسائل زیست‌محیطی شد. نویسندگان دیدگاه‌های اقتصاددانانی مانند میل، مارکس و مارشال را بررسی کرده و به کنفرانس‌های کلیدی مانند کنفرانس انسان و محیط زیست (1972) و کنفرانس زمین در ریودوژانیرو (1992) اشاره می‌کنند که منجر به تصویب دستورکار 21 شد. این دستورکار شامل اصول توسعه پایدار مانند مبارزه با فقر، حفاظت از منابع زیستی و همکاری جهانی است.

کتاب مفهوم توسعه پایدار را به‌عنوان تلفیق اهداف اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی توصیف می‌کند و بر عدالت درون‌نسلی و بین‌نسلی تأکید دارد. در ادامه، به مشکلات مدیریت شهری در ایران مانند عدم هماهنگی سازمان‌ها، فقدان مشارکت خصوصی و کمبود نیروی متخصص می‌پردازد. نظریه‌های کلیدی شامل نظریه شهر سالم (معرفی‌شده در 1984 توسط لئونارد دهل)، که شهر را به‌عنوان ارگانیسمی زنده برای بهبود شرایط اجتماعی و کالبدی می‌بیند؛ نظریه توسعه پایدار شهری، که بر استفاده بهینه از زمین و کاهش شکاف طبقاتی تمرکز دارد؛ نظریه انتخاب عاقلانه، که رفتار انسان‌ها را هدف‌مند و سنجیده تحلیل می‌کند؛ و نظریه نیازسنجی شهری دهل، که نیازهای شهر را به دسته‌هایی مانند نیازهای اولیه، عملکردی، ارتباطی و اکولوژیک تقسیم می‌کند.

این کتاب با تأکید بر امکانات اجتماعی، زیست‌محیطی، مدیریتی، اقتصادی و فرهنگی شهرها، منبعی جامع برای پژوهشگران، برنامه‌ریزان شهری و سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد و بر لزوم برنامه‌ریزی پایدار برای شهرهای ایده‌آل اصرار می‌ورزد.